Bobry przywracają bioróżnorodność. To kolejny pozytywny efekt ich obecności

27 marca 2026, 12:55

Powinniśmy uznawać bobry za naszych głównych sojuszników w walce o zachowanie bioróżnorodności, informują naukowcy z Wielkiej Brytanii i Finlandii. Z przeprowadzonych przez nich właśnie badań wynika, że na mokradłach utworzonych przez bobry żyje o 19% więcej gatunków roślin i zwierząt niż na mokradłach, które powstały bez udziału bobrów.



Czasami najlepsze badania naukowe wychodzą przez przypadek

27 marca 2026, 11:08

Czasami najlepsze badania naukowe wychodzą przez przypadek, przyznaje profesor John Noonan z Wydziału Fizyki Auburn University w Alabamie. Szansa, że jakikolwiek teleskop spojrzy na kometę akurat w momencie, gdy ta się rozpada, jest niewyobrażalnie mała. A jednak taki niezwykły przypadek zdarzył się naukowcom korzystającym z Teleskopu Hubble'a. Co więcej, kometa K1 – jej pełna nazwa to C/2025 K1 (ATLAS) – wcale nie miała być przedmiotem badań.


Po pół wieku udało się rozwiązać zagadkę niezwykłego promieniowania wyjątkowej gwiazdy

25 marca 2026, 17:25

Międzynarodowa grupa naukowa rozwiązała zagadkę astronomiczną, która trapiła ekspertów od pół wieku. Yaël Nazé i Grégor Rauw z Uniwersytetu w Liège oraz Masahiro Tsujimoto z Uniwersytetu Tokijskiego i Sean J. Gunderson z Kavli Institute for Astrophysics and Space Research odkryli dlaczego niezwykła gwiazda γ Cas emituje niezwykle silne twarde promieniowanie rentgenowskie.


NOAA zmierzyła największą na świecie kolonię koralowców Porites

20 marca 2026, 17:24

Nurkowie NOAA (Narodowa Administracja Oceanów i Atmosfery) zmierzyli największą znaną nauce kolonię koralowców z rodzaju Porites. Gigant, wyrastający z zatopionej wulkanicznej kaldery na Wyspie Maug na Marianach, został utworzony przez gatunek Porites rus. Kolonia jest tak duża, że pomiary sprawiły nam problem, gdyż w grę wchodziły przepisy dotyczące bezpieczeństwa nurków, przyznaje doktor Thomas Oliver, główny naukowiec National Coral Reef Monitoring Program.


Mięso może chronić przed chorobą Alzheimera?

20 marca 2026, 12:15

Większe niż zalecane spożycie mięsa wydaje się chronić przed rozwojem choroby Alzheimera osoby znajdujące się w grupie ryzyka – sugerują wyniki badań przeprowadzonych przez Karolinska Institutet. Szwedzcy uczeni zauważyli, że osoby starsze, które genetycznie są narażone na większe ryzyko alzheimera, nie doświadczają spodziewanego spadku funkcji poznawczych i rozwoju demencji jeśli jedzą dość dużo mięsa.


Złoty pająk – unikatowy zabytek ludu Aszanti

13 marca 2026, 06:29

Złoty pająk z ceremonialnego miecza władcy Imperium Aszanti, symbol mądrości i królewskiej władzy. Od 2014 roku znajduje się w Dallas Museum of Art. Chcielibyście wiedzieć, jak tam trafił? To posłuchajcie.


Trąbę słonia pokrywają włosy o niezwykłych właściwościach

16 lutego 2026, 11:22

Interdyscyplinarne badania pod kierunkiem naukowców z Wydziału Inteligencji Haptycznej Instytutu Inteligentnych Systemów im. Maxa Plancka pozwoliły wyjaśnić, dlaczego trąba słonia – pomimo grubej skóry – jest tak precyzyjnym organem, pozwalającym zwierzętom na wykonywanie niezwykle złożonych ruchów i odczuwanie najdelikatniejszego dotknięcia. Okazało się, że pokrywające ją 1000 włosów czuciowych ma niezwykłe właściwości, które kompensują i grubą skórę, i słaby wzrok słoni.


Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.


Statyny nie wywołują większości skutków ubocznych, o które są posądzane

6 lutego 2026, 11:53

Statyny nie powodują większości skutków ubocznych, które są wymieniane na ich ulotkach, ogłosili naukowcy z University of Oxford. Po przeprowadzeniu metaanalizy dużych randomizowanych badań uczeni z Oxford Population Health doszli do wniosku, że wbrew temu, co możemy przeczytać na ulotkach dołączanych do statyn, środki te nie powodują m.in. utraty pamięci, depresji, zaburzeń snu oraz zaburzeń erekcji i funkcji seksualnych.


Mikroplastik wzmacnia zakwity toksycznych glonów

2 lutego 2026, 10:21

Co jakiś czas słyszymy o „czerwonym przypływie”, zakwitach toksycznych glonów w różnych częściach świata. Jeden z regionów wybrzeży Australii Południowej już od 9 miesięcy doświadcza takiego zakwitu. Glony uwalniają toksyny, zabijają życie morskie i mogą zmusić władze do zamykania plaż czy przybrzeżnych jezior. Powodem zakwitów jest nadmierna dostawa substancji odżywczych z lądu – spływające do oceanu nawozy z pól uprawny oraz ścieki z ludzkich osiedli. Jednak nowe badania wskazują, że zakwity i ich szkodliwy wpływ na środowisko, mogą być wzmacnianie przez obecność w wodzie mikroplastiku.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy